Πλοιοκτησία Αδελφών Τυπάλδων

Γεράσιμος Σωτ. Γαλανός
(Κείμενο συνοπτικό για το ημερολόγιο)

Τα μεγάλο ξεκίνημα του Ελληνικού τουρισμού και το άνοιγμά του με τις Ευρωπαϊκές χώρες το οφείλουμε στη δραστηριότητα και το επιχειρηματικό μυαλό των Αδελφών Στυλιανού Τυπάλδου, Σπύρο και Χαράλαμπο.
Είναι αναμφισβήτητο, ότι, οι Αδελφοί Τυπάλδοι με την πλοιοκτησία που απόκτησαν έζευξαν όλη τη Μεσόγειο με πολλές χώρες της Ευρώπης, αναπτύσσοντας έτσι τις ακτοπλοϊκές συγκοινωνίες, στυλώνοντας τον τουρισμό σε μεγάλο βαθμό, ώστε εμείς σήμερα χωρίς την παραμικρή αμφιβολία, να θεωρούμε και να εκτιμούμε την πρωτοπορία και την προσφορά των πρωτεργατών της, λέγοντας μάλιστα τους Αδελφούς Τυπάλδους , Πατέρες του Ελληνικού Τουρισμού.
Η δράση αυτών των Αδελφών Τυπάλδου ξεκινά δυναμικά, όταν μετά την απελευθέρωση, ΤΟ 1946, έφεραν το πρώτον επιβατικόν πλοίο το «Α/Π ΗΛΙΟΥΠΟΛΙΣ », που ήταν μια πρώην θαλαμηγός ναυπηγημένη το 1903 και ίδρυσαν την «Ατμοπλοΐα Αιγαίου Αδελφοί Τυπάλδοι ».
Αργότερα ακολούθησε το «ΙΟΝΙΟΝ» και συγχρόνως η κίνηση αυτή έδωσε το έναυσμα και σε άλλους πλοιοκτήτες να αγοράσουν διάφορα ακτοπλοϊκά σκάφη και να δείξουν ανάλογη δραστηριότητα.
Το 1949, οι Αδελφοί Τυπάλδοι με την πλοιοκτησία τους κάνουν γνωστή την Ελλάδα μέσα από τον Οργανωμένο Τουρισμό που προσφέρουν και που για πρώτη φορά τότε άρχισε στη χώρα μας.
Ο Σπύρος Τυπάλδος με την μακρά πείρα και το ανοικτό πεδίο σκέψης και δράσης κατάλαβε πως για να επιτύχει η ανάπτυξη του τουρισμού στην Ελλάδα πρέπει να τοποθετηθούν σε γραμμές κατάλληλα πλοία που να εξυπηρετήσουν ως προς το καλύτερο. Πάνω σε αυτή τη σκέψη η πλοιοκτησία αγόρασε το 1949 το «ΑΓΓΕΛΙΚΑ» και το «ΑΙΓΑΙΟΝ» και έπειτα το « MEDITERRANEAN». Τα τρία αυτά πλοία είχαν ναυπηγηθεί στην Σκωτία για λογαριασμό μεγάλων Εταιρειών του κόσμου της CANADIAN PACIFIC και έκαναν κανονικές πλόες μεταξύ Αμερικής –Καναδάς –Αλάσκας.
Η αγορά αυτών των πλοίων στάθηκε σπουδαία , ωστόσο κατηγορήθηκε η πλοιοκτησία ότι τα αγορασμένα τρία πλοία ήταν ποταμόπλοια. Αυτό βέβαια δεν ίσχυε αν αναλογισθεί κανείς ότι το« MEDITERRANEAN» είχε παράσημο, γιατί βύθισε έξω από την Αυστραλίαν το ιαπωνικό υποβρύχιο το οποίο είχε βυθίσει το πρώην « EX PRINCESSE MARGUERITE». Τα ήδη αναφερόμενα πλοία είχαν τα ονόματα , EX PR. ADELAIDE, EX PR.CHARLOTTE, EX PR. ALISE.
Τα πλοία αυτά παρείχαν όλες τις ανέσεις στον επιβάτη, διέθεταν πολλούς χώρους με τα απαραίτητα, είχαν πολλά διαμερίσματα με όλα τα χρήσιμα και αναγκαία, αίθουσα κινηματογράφου, αίθουσα χορού και μάλιστα υπήρχε μόνιμη ορχήστρα, πισίνα μπάνιου και άλλα αναγκαία για την καλύτερη μεταφορά και ταξιδιωτική εμπειρία των επιβατών.
Τα πλοία αυτά όπως λέει ο Σπύρος Τυπάλδος σε ομιλία του που έγινε στην αίθουσα του «Παρνασσού» τις 2 Μαρτίου 1959, «…Ταυτόχρονα όμως ενέπνευσαν και την εμπιστοσύνην εις τους επιβάτας λόγω του όγκου των και της ταχύτητός των, είναι δε ακριβής και ανελλειπής η εκτέλεσις των δρομολογίων των. Ούτω δια των πλοίων τούτων εθέσαμεν τας βάσεις του τουρισμού.»
Στην ομιλία του αυτή ο Σπύρος Τυπάλδος είπε την χαρακτηριστική του φράση «…δεν θέλω να προσκομίσω γλαύκας εις Αθήνας αλλά το αυγό του Κολόμβου και σας το προσκομίζω..» Με αυτή τη φράση δικαιολογημένα θέλει να τονίσει και να δείξει την προσφορά του στο Ελληνικό τουρισμό , όταν το 1951αποφάσισε να πραγματοποίηση κάτι που δεν είχε έως τότε εφαρμοστεί : Πάνω στα τακτικά δρομολόγια των πλοίων δημιούργησε οργανωμένες εκδρομές. Αυτό ήταν το αυγό του Κολόμβου για το Σπύρο Τυπάλδο. Καμιά Εταιρεία στον κόσμο δεν είχε εφαρμόσει κάτι τέτοιο, έκαναν μόνο τα λεγόμενα ROUND TRIPS. Αυτό τον τρόπο τουρισμό που θέσπισε πρώτα ο Σπύρος Τυπάλδος, αντέγραψαν ύστερα οι μεγάλες κολοσσιαίες διεθνείς εταιρείες.
Η ατμοπλοΐα των Αδελφών Τυπάλδων είχε παντού σε όλη την Ευρώπη πολλά ναυτικά πρακτορεία από κάθε ναυτική άλλη εταιρεία, με έδρα τη Φρανκφούρτη.
Το ««ΑΓΓΕΛΙΚΑ» δρομολογημένο στη γραμμή από Πρίντεζι για Κέρκυρα, Κεφαλονιά , Πάτρα , Πειραιά, Ηράκλειο έδενε όλες αυτά τα λιμάνια κάνοντας κρουαζιέρες . Βλέποντας την άνοδο του τουρισμού ο Σπύρος Τυπάλδος οργάνωσε εβδομαδιαίες κρουαζιέρες τουρισμού από τη Βενετία με το « MEDITERRANEAN», που είχε διανυκτέρευση στον Πειραιά και τελικό προορισμό στη Σμύρνη.
Το 1955 η ατμοπλοΐα αγόρασε το «ΑΔΡΙΑΤΙΚΗ», πρώην «Ε/Γ ΤΕΤΗ» και πιο παλιά ήταν βρετανική φρεγάτα H.M. S. LOSSIE και από το 1947 ήταν στην ατμοπλοΐα Γ. Σιγάλα. Το πλοίο αυτό δρομολογήθηκε από τη Βενετία στον Πειραιά και έκανε κρουαζιέρες στα αιγαιοπελαγίτικα νησιά.
Παράλληλα με τη αγορά των πλοίων και την επέκταση της ατμοπλοΐας οι Αδελφοί Τυπάλδοι ανέπτυξαν τον τουρισμό και με χερσαίες επιχειρήσεις. Ήταν απαραίτητο να βρεθούν καταλύματα για τους τουρίστες και πάνω σε αυτή την ανάγκη δημιουργήθηκαν τα λεγόμενα CAMPING
Το πρώτο CAMPING που έγινε ήταν στην Κεφαλληνία ιδιαίτερη πατρίδα των πλοιοκτητών Τυπαλδαίων , αλλά λόγω που οι σεισμοί καταστρέψανε το νησί εγκαταλείφθηκε η συνέχεια σε αυτό τον τόπο. Το 1954, ένα χρόνο μετά από τους καταστρεπτικούς σεισμούς των Ιονίων Νήσων ο Σπύρος Τυπάλδος δημιούργησε
τις εγκαταστάσεις στο Ξυλόκαστρο, παρ’ όλες τις αντιδράσεις και δυσκολίες που
του πρόβαλαν κάποιοι. Οι εγκαταστάσεις στο Ξυλόκαστρο ήταν πρωτότυπες και παρόμοιες δεν υπήρχαν σε κανένα μέρος της Ευρώπης. Έχουν όλες τις ανέσεις και διασκεδάσεις , γενικά την κατάλληλη υποδομή για να φιλοξενήσουν τουρίστες.
Ο πρωτεργάτης αυτή της μεγάλης κίνησης και ανάπτυξης του τουρισμού στην Ελλάδα, Σπύρος Τυπάλδος στην ομιλία του το 1959 χαρακτηρίζει το εαυτό του ως Απόστολο, και όπως οι Απόστολοι του Χριστιανισμού μετέβησαν στα πέρατα για να το διαδώσουν, έτσι κι αυτός επισκέφτηκε την κάθε απομακρυσμένη γωνιά του κόσμου για να προσκαλέσει τους δημοσιογράφους, ανθρώπους του πνεύματος και διευθυντές και αρμόδιους των Τουριστικών γραμμών.
Επίσης μια πρωτοτυπία που όπως λέει και ο Τυπάλδος δεν ακολουθεί την πεπατημένη, ήταν ότι δεν άρχισε την ανάπτυξη του τουρισμού μιλώντας για την Ακρόπολη και τις άλλες αρχαιότητες, αλλά με το ήλιο , τα μαργαριταρένια νησιά του ελλαδικού χώρου, για τα γαλανά νερά των θαλασσών μας, δια τα φρούτα και για την ελληνική φιλοξενία και έπειτα ακολουθούσαν οι λεζάντες για τις αρχαιότητες.
Παράλληλα με την ανάπτυξη των χερσαίων επιχειρήσεων συνεχιζόταν και η καλή πορεία των ακτοπλοϊκών γραμμών που είχε οργανώσει η εταιρεία.
Η χρονιά του 1959 στάθηκε καλή και κορυφαία για την Ατμοπλοΐα Τυπάλδου, αφού υπήρξε συνεργασία με το αγγλικό τουριστικό πρακτορείο SWAN το οποίο χρονοναύλωσε το «ΑΔΡΙΑΤΙΚΗ». Τότε η Ατμοπλοΐα αγόρασε το επιβατικό «ΚΡΗΤΗ» το οποίο μετασκεύασε ως το καλύτερο κρουαζιερόπλοιο της εποχής του. Επίσης τη χρονιά αυτή η εταιρεία θα αποκτήσει το «ΕΛΛΑΣ», που έκανε πολλές κρουαζιέρες στα ελληνικά νησιά . Για κάθε άνοιξη και φθινόπωρο οι κρουαζιέρες ήταν 15νθήμερες, ενώ τα καλοκαίρια 7ήμερες, με αφετηρία από την Βενετία, Πειραιά, Μύκονο και κατέληγε στη Ρόδο.
Το 1961 αγόρασε η ατμοπλοΐα Τυπάλδου το «ΛΗΜΝΟΣ», πρώην καναδική κορβέτα H.M.C.S. LINDSAY, που είχε ναυπηγηθεί το 1943, και δρομολογήθηκε στην εταιρεία το 1962 . Την ίδια χρονιά αγόρασε η εταιρεία και τα δύο αδελφά καράβια υπερωκεάνια «ΑΚΡΟΠΟΛΙΣ» και «ΑΘΗΝΑΙ», πραγματοποιούσαν κρουαζιέρες 15νθήμερες σε όλη τη Μεσόγειο.
Βλέποντας ο Σπύρος Τυπάλδος πως η εταιρεία πετυχαίνει τους σκοπούς της αγόρασε από το Αμερικανικό Ναυτικό δύο πολεμικά πλοία που τα ονόμασαν «ΡΟΔΟΣ» και «ΜΥΚΟΝΟΣ ».Το δε 1963 αγοράστηκε το « MEDITERRANEAN Ι Ι » που ονομάστηκε «ΗΛΕΚΤΡΑ» μετά από τη μετατροπή του σε κρουαζιερόπλοιο.
Η επιθυμία και ο κρυφός πόθος όμως του Σπύρου Τυπάλδου δεν ήταν όπως φαίνεται να κατακτήσει τη Μεσόγειο και να αναπτύξει τον Ελληνικό τουρισμό, αλλά επιθυμούσε να κάνει το μεγάλο βήμα και στο εξωτερικό, ιδιαίτερα στη Βόρειο Ευρώπη. Με αυτή τη σκέψη δρομολογήθηκε το «ΑΚΡΟΠΟΛΙΣ» από το Rotterdam της Ολλανδίας έως τα μέρη του Βόρειου Πόλου.
Χρονιά σταθμός για την Ατμοπλοΐα των Αδελφών Τυπάλδου είναι το 1963 , όπου θα τολμήσει το μεγάλο εγχείρημα μιας κρουαζιέρας με 650 περίπου άτομα για 54 μέρες από τη Βενετία έως τη Βομβάη με το «ΑΚΡΟΠΟΛΙΣ ».
Η ατμοπλοΐα Αιγαίου των Αδελφών Τυπάλδου έως και το 1963 είχε ανοίξει το δρόμο για την ανάπτυξη του ελληνικού τουρισμού και άρχισαν να παρουσιάζονται μιμητές κι άλλοι εφοπλιστές. Έτσι αυτή τη χρονιά ο Κωνσταντίνος Ευθυμιάδης, θα φέρει το πρώτο επιβατικό –αρματαγωγό, το «ΦΑΙΣΤΟΣ» που θα δρομολογηθεί στη γραμμή Πειραιάς –Κρήτη. Άρχισε ένας συναγωνισμός μεταξύ των εταιρειών και οι προκλήσεις για ταχεία και καλύτερη εξυπηρέτηση ήταν πολλές. Στην πρόκληση αυτή
η Ατμοπλοΐα Αιγαίου θα δώσει στην ακτοπλοΐα το πλοίο «ΣΟΦΟΚΛΗΣ ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ», που βέβαια δεν είχε τη χωρητικότητα του «ΦΑΙΣΤΟΣ» , αλλά έκανε τη θαλάσσια διαδρομή Πειραιά –Κρήτη σε 8 ώρες.
Θα πρέπει να τονιστεί και μια έξυπνη και πρωτότυπη για εκείνη την περίοδο κίνηση του Σπύρου Τυπάλδου να χρησιμοποιήσει το «ΕΛΛΑΣ» τροφοδοσίας άλλων πλοίων της εταιρείας. Συγκεκριμένα το «ΕΛΛΑΣ» μετέφερε τουρίστες από τη Βενετία στον Πειραιά και έπειτα μετέβαιναν σε άλλα καράβια της εταιρείας και συνέχιζαν την κρουαζιέρα τους όπου είχαν προγραμματίσει.
Το 1964 το γαλλικό υπερωκεάνιο «KOLOMBIE » θα αγοραστεί από την Ατμοπλοΐα Τυπάλδου και θα ονομαστεί «ΑΤΛΑΝΤΙΚΑ», και θα πάρει τη θέση του «ΑΚΡΟΠΟΛΙΣ » στις ελληνικές θάλασσες και ευρύτερα στη Μεσόγειο.
Η Ατμοπλοΐα Αδελφών Τυπάλδων , σχεδόν κάθε χρόνο πραγματοποιούσε αγορά πλοίου για να αντιμετωπίζει όχι μόνο τις προκλήσεις που παρουσιάζονταν από διάφορους ανταγωνιστές αλλά πάνω από όλα ήθελε να στηρίξει την πρωτοπορία και την ανάπτυξη του Ελληνικού τουρισμού , που αυτή πρώτη δίδαξε μέσω των πρωτεργατών της. των Αδελφών Τυπάλδου.

Το επόμενο χρόνο του 1965 θα αγοράσει το «MOUNT OLYMPOS», το οποίο θα πραγματοποιεί 15νθήμερες κρουαζιέρες από τη Νεάπολη της Ιταλίας έως το Γιβραλτάρ, κάνοντας σταθμούς σε διάφορα λιμάνια Μεσογειακών πόλεων. Αγόρασε δε η Ατμοπλοΐα Τυπάλδου το 1966 και το αδελφό πλοίο του προηγουμένου το πρώην γαλλικό επιβατικό «VILLE D’ ALGERS » και το ονόμασε «ΠΟΣΕΙΔΩΝ», αλλά ποτέ δεν δρομολογήθηκε σε κάποια ναυτιλιακή γραμμή και τον ίδιο χρόνο έπλευσε στο λιμάνι της Ιταλίας LA SPEZIA για να το διαλύσουν.
Η Ιταλία ωστόσο ήταν μια χώρα γειτονική στην Ελλάδα και με στα λιμάνια της μπορούσαν εύκολα οι Ευρωπαίοι να έχουν πρόσβαση και από εκεί να ταξιδέψουν στην Ελλάδα ή μέσω αυτής για διάφορες χώρες της ανατολής. Μετά τη Βενετία και το Πρίντεζι και το λιμάνι της Γένοβας ήλθε η σειρά του λιμανιού της Angona, που μέχρι τότε δεν είχε αξιοποιηθεί δυναμικά. Την συγκοινωνία με αυτό το λιμάνι θα ανοίξει το νέο αγορασθέν πλοίο εκείνης της χρονιάς «ΕΓ/ ΟΓ ΧΑΝΙΑ» το οποίο εκτελούσε δυο φορές τη εβδομάδα το δρομολόγιο Πάτρα –Κέρκυρα –Ancona, τους καλοκαιρινούς μήνες , ενώ τους χειμερινούς έκανε το δρομολόγιο Πειραιά –Ηράκλειο.
Οι πρωτεργάτες και δημιουργοί της Ατμοπλοΐας Αιγαίου Αδελφών Τυπάλδου, Σπύρος και Χαράλαμπος Τυπάλδος τους απασχολούσε πάντα η επικοινωνία και ναυτική γραμμή με την Μεγαλόνησο Κρήτη. Είτε με ανταγωνιστική διάθεση ως προς τους άλλος εφοπλιστές που είχαν ίδια βλέψη είτε γιατί αυτοί είχαν και τα ηθικά δικαιώματα να είναι πάντα πρώτοι σε ένα άνοιγμα και αγώνα που αυτοί χαράξανε, ήθελαν να μη λείψει ποτέ καράβι τους από αυτό το νησί. Αγόρασαν το 1966 το «ΗΡΑΚΛΕΙΟΝ» και το δρομολόγησαν Πειραιά- Χανιά. Αυτό όμως το πλοίο στάθηκε το θανάσιμο πλήγωμα για την Ατμοπλοΐα Αιγαίου Αδελφών Τυπάλδου.
Μια κακή φόρτωση στα σωθικά του πλοίου την τελευταία στιγμή (ενός φορτηγού –ψυγείου αυτοκινήτου) το οποίο έμεινε άδετο και μια νυχτιά με μεγάλη θαλασσοταραχή, ήταν 8 του Δεκεμβρίου, ναυάγησε έξω από τη Φαλκονέρα, παίρνοντας μαζί του 247 ανθρώπινες υπάρξεις.
Ύστερα από αυτό το τραγικό συμβάν άρχισε η πτώση μιας Ατμοπλοΐας Θρύλος, που ανέπτυξε , στήριξε και θεμελίωσε τον ελληνικό τουρισμό με τον ευρωπαϊκό. Μια ατμοπλοΐα που έκανε γνωστή την Ελλάδα και πολλές χώρες της Μεσογείου στην υπόλοιπη Ευρώπη και έδωσε ταυτότητα στον ελληνικό τουρισμό.
Οι δίκες και τα δικαστήρια , οι αποζημιώσεις των συγγενών του ναυαγίου, η φυλάκιση του Χαράλαμπου Τυπάλδου, του ναυπηγού και μέρους του προσωπικού του πλοίου καθώς και του Τάκη Κόκκινου, εξάντλησαν την Ατμοπλοΐα και την έφεραν στην κατάρρευση.

Α Δημοτικό Ληξουρίου΄- κτήριο Βαλεντή

ΓΑΛΑΝΟΣ Αριέττα και καντάδα ΛηξούριΈντυπα Β-7Έντυπα Β-8Πλοιοκτησία Αδελφών ΤυπάλδωνΦυλλάδιο 1Φυλλάδιο 2Φυλλάδιο 3Φυλλάδιο 4Φυλλάδιο 5